பாண்டுகேஷ்வர்

பாண்டுகேஸ்வர் 

அமைவிடம்  : இந்தியாவின் உத்தரகண்ட் மாநிலத்தின் சமோலி மாவட்டத்தில் பத்ரிநாத்திலிருந்து 24 கி.மீ தொலைவிலும், கேதார்நாத்திலிருந்து 219 கி.மீ தொலைவிலும் உள்ள இடம் பாண்டுகேஸ்வர். பத்ரிநாத்துக்கு செல்லும் வழியில் இது 6300 அடி உயரத்தில் அமைந்துள்ளது. இது ஜோஷிமத் மற்றும் பத்ரிநாத் இடையே ஒரு புகழ்பெற்ற யாத்திரை மையம் ஆகும்.
பாண்டிகேஷ்வரில் இரண்டு புகழ்பெற்ற கோயில்கள் உள்ளன. யோகத்யன் பத்ரி கோயில், சப்தா பத்ரி, வாசுதேவ் கோயில் ஆகும். இங்கு காணப்பட்ட காப்பர் தட்டு கல்வெட்டுகள், ஆரம்பகால காதியரி ராஜாக்களின் ஆட்சியைக் குறிக்கின்றன, இப்பகுதி பஞ்சாஷ் தேஷ் என்று அறியப்படுகிறது. இப்போது உத்தரகண்ட் என்று அழைக்கப்படுகிறது. 
யோகத் யான் பத்ரி : புராண காலத்தில் பாண்டு மகாராஜா, பாண்டுகேஸ்வரை குறித்து இங்கு தியானம் செய்தார். அது முதல் இந்த இடம் யோகத் யான் பத்ரி என்றழைக்கப்படுகிறது. ஆலயத்தில் விஷ்ணுவின் வெண்கல உருவம் பாண்டு மன்னரால் நிறுவப்பட்டது. விஷ்ணுவின் சிலை  தியான தோற்றத்தில் உள்ளது. பஞ்ச் பத்ரி ஆலயத்தில் ஒன்றாக ஆண்டுதோறும் ஆயிரக்கணக்கான ஹிந்து யாத்ரீகர்களை ஈர்க்கிறது. ஜோஷிமத்திலிருந்து 20 கி.மீ தொலைவில் அமைந்துள்ளது. குளிர்காலத்தில் பத்ரிநாத் கோவில் மூடியிருக்கும் போது,  யோகத்யன் பத்ரியில் பிரார்த்தனை செய்யாமல் ஒரு புனித யாத்திரை முழுமையடையாது. 
பாண்டவர்களின் தந்தையாகிய பாண்டு, தவம் செய்தார், மேலும் இரண்டு இனச்சேர்க்கை மானைக் கொன்ற பாவத்தை அகற்ற விரும்பினார். பின்னர், பாண்டு இறந்த இந்த இடத்தில் இரட்சிப்பை அடைந்தார். பாண்டவர்கள் இங்கு பிறந்ததால் இந்த இடம் மத முக்கியத்துவம் வாய்ந்தது. மஹாபாரதப் போரில் கௌரவர்கள் தோற்கடிக்கப்பட்டு கொல்லப்பட்ட பின்னர், இந்த இடத்தில் மனந்திரும்பி பாண்டவர்கள் வந்தனர். அவர்கள் ஹஸ்தினாபூர் ராஜ்யத்தை தங்கள் பேரனான பரிக்சித்துக்கு அளித்தனர், மேலும் இமயமலையில் தவம் செய்யச் சென்றனர். 12 வருட சிறைவாசத்தின் போது பாண்டவர்கள் பாண்டுவேஷ்வருக்கு விஜயம் செய்தனர் மற்றும் தந்தையின் பாண்டுவின் சடங்கு நிகழ்த்தினர். அர்ஜுன் இங்கு தியானம் செய்தார், இந்திரனிடம் இருந்து ஆசீர்வாதம் பெற்றார். பாண்டுவேஸில் உள்ள வாசுதேவ் கோவில் பாண்டவரால் கட்டப்பட்டது என்று நம்பப்படுகிறது.
வாசுதேவ் கோயில் : 12 வருட சிறைவாசத்தின் போது பாண்டவர்கள் பாண்டுவேஷ்வருக்கு விஜயம் செய்தனர். மற்றும் தந்தையின் பாண்டுவின் சடங்கு நிகழ்த்தினர். பண்டுகேஸ்வர் கோவிந்த் கோட்டை ஹனுமான் சட்டிக்கு செல்லும் வழியில் அமைந்துள்ளது. 108 திவ்ய தேசம், மிகவும் புனிதமான விஷ்ணு கோயில்களில் ஒன்றாக வைஷணவாசிகள் கருதுகின்றனர். நாட்டிலுள்ள எந்த ஆலயத்திலும் வணங்கப்படும் இரண்டு விக்கிரகங்களில் ஒன்றான விநாயகர்க்கு சிலை வைக்கப்பட்டுள்ளது.
பயணிக்க உகந்த காலம் : ஏப்ரல் முதல் ஜூன் வரை, செப்டம்பர் முதல் நவம்பர் வரை
அருகிலுள்ள விமான நிலையம் : டேராடூன் 313 கி.மீ 
அருகிலுள்ள ரயில் நிலையம் : ரிஷிகேஷ் 273 கி.மீ
பேருந்து வசதி  : உண்டு 
தங்கும் வசதி : உண்டு
உணவு வசதி : உண்டு