மதுரா- சாமுண்டா தேவி
திருத்தல அமைவிடம் : இந்தியாவின் உத்தரப்பிரதேசத்தில் காங்க்ரா மாவட்டத்தின் பாலம்பூர் நகரிலிருந்து சுமார் 10 கிலோமீட்டர் தொலைவில் இருக்கும் இக்கோவில் பானேர் நதிக்கரையில் அமைந்திருக்கிறது. இக்கோவிலும் சக்தி பீடங்களில் ஒன்று.
சிறப்புக்கள்: சாமுண்டா தேவி பல அரக்கர்களை வென்று அவர்களின் தலைகளைக் கொய்து மாலையாக அணிந்து கொண்டிருந்த மாதிரி இருந்த சிற்பம் பயங்கரமாக உள்ளது. இக்கோயில் ஒரு சிவப்பு துணி மூலம் மூடப்பட்டிருக்கிறது. தெய்வத்தின் முக்கிய உருவம் பணக்கார துணியால் மூடப்பட்டிருக்கும். புகழ் பெற்ற சாமுண்ட நந்திகேஷ்வர் தம், புராணங்களின் சரித்திரத்தில் இருந்து சிவன் சக்திக்கு உரியதாக உள்ளது. தேவி சாமந்த தேவி துர்காவின் கோபமான வடிவமாகக் கருதப்படுகிறது, ஆனால் அதே நேரத்தில், தேவி தனது உண்மையான பக்தர்களுக்கு கருணை காட்டுகிறார். துர்க்கா சக்தியின் வடிவமாக உள்ள சாமுண்டா தேவிக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்டுள்ள இந்த கோவில். 'சிவன் மற்றும் சக்தியின்' தெய்வம் சாமுண்டா தேவி மந்திர் என நம்பப்படுகிறது. சிவன் மற்றும் சக்தியின் வசிப்பிடமாக இந்த கோயில் கருதப்படுகிறது.
தல வரலாறு : சாமுண்டா தேவி, பராசக்தியின் பல அவதாரங்களில் ஒன்றாக கருதப்படும் சக்திகளில் ஒன்று. சண்டா, முண்டா என இரண்டு அரக்கர்கள் அனைவருக்கும் தொல்லை கொடுத்துக் கொண்டிருக்க அவர்களை அழிக்க உருவமெடுத்தவர் தான் சாமுண்டா தேவி. சண்டா, முண்டா ஆகிய அரக்கர்களை அழித்தமையால் இவர் சாமுண்டா தேவி என அழைக்கப்பட்டார் என்று ஒரு கதை. அரக்கர்களுக்கும் தேவர்களுக்கும் பலத்த யுத்தம் நடக்க, அப்போது கௌஷிகி தேவி எனும் தேவியின் புருவத்தில் இருந்து உருவான சண்டிகா சண்டா, முண்டா ஆகிய இருவருடனும் பலத்த யுத்தம் நடத்திய பிறகு யுத்தத்தில் வெற்றி பெற்றாராம். பிறகு அந்த இரண்டு அரக்கர்களின் தலையைக் கொய்து கௌஷிகி தேவியின் காலடியில் சமர்ப்பிக்க, மனம் மகிழ்ந்த கௌஷிகி தேவி சண்டிகாவிற்கு சாமுண்டா தேவி என்ற பட்டம் சூட்டியதாகவும் ஒரு கதை.
தல பெருமை : சுமார் 400 ஆண்டுகளுக்கு முன்னால், கோயிலுக்கு செல்ல அனுமதிக்கப்பட்டதால், டிம் மற்றும் பிராமண குருக்களுக்கு தேவிக்கு பிரார்த்தனை செய்தார். ஒரு கனவில், தேவி ஆசாரியனுக்குத் தோன்றி, தன் அனுமதியைக் கொடுத்தார். அவர் ஒரு குறிப்பிட்ட இடத்தில் தோண்டியெடுத்து அவரை ஒரு பூர்வ சிலை கண்டுபிடித்தார் மற்றும் அந்த சிலை கோவில் நிறுவப்பட்ட மற்றும் அவரது வடிவமாக வழிபாடு வேண்டும். விக்கிரகத்தை எடுத்து வர, ராஜா அவர்களை வெளியே அனுப்பினார். ஒரு கனவில், மீண்டும் தேவி பூசாரிக்கு தோன்றினார். அவர்கள் ஒரு சாதாரண கல் என்று கருதினார்கள், ஏனெனில் ஆண்கள் புனித ஆன்மாவை உயர்த்த முடியாது என்று விளக்கினார். காலையில் அதிகாலையில் எழுந்து, குளிக்கவும், புதிய உடைகள் அணியவும் மரியாதைக்குரிய இடத்திற்கு செல்லவும் அவருக்கு அறிவுறுத்தினார். அவர் சொன்னதைப் போலவே அவர் செய்தார், ஒரு பெரிய குழுவினரால் என்ன செய்ய முடியுமோ அவ்வளவு எளிதில் தூக்கி எறிந்துவிட முடிந்தது. அவர்கள் அனைவரையும் கோயிலுக்கு கொண்டு வந்தனர், ஏனெனில் தேவி சக்தி அவருக்கு சொன்னது. அன்னை சொன்னபடியே அனைவரும் செல்ல, ஒரு மனிதராகவே தேவியின் சிலையை எடுத்து வந்து பானேர் நதிக்கரையில் கோவில் அமைத்தார்கள்.
கோவில் அமைப்பு : இந்த கோவில் பல நூற்றாண்டுகள் முதல் 16 ஆம் நூற்றாண்டு வரை இருப்பதாக நம்பப்படுகிறது. இந்த கோயிலின் கட்டிடக்கலை பற்றி கூடுதல் சாதாரண எதுவும் இல்லை, ஆனால் தெய்வீக ஒளி மந்திரம் அதன் ஆன்மீக முறையீட்டில் பக்தர்களை கட்டுப்படுத்துகிறது. கோவிலில், பிரதான நுழைவாயிலின் முக்கிய தோற்றம் காணப்படுகிறது. பிரதான சன்னதி, பைரவர் மற்றும் ஹனுமானின் சிலைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருக்கிறது. இந்த இடத்தில் ஒரு அழகான குளிக்கும் பனிப்பொழிவும், ஒரு சிறிய கோவில் கோட்டைக்குள் இணைந்திருக்கிறது.
நடை திறக்கும் நேரம் : இந்த திருக்கோவில் காலை 6.00 மணி முதல் இரவு 8.00 மணி வரையிலும் திறந்து இருக்கும்.
அருகில் உள்ள விமான நிலையம்: தர்மசாலா 25 கி மீ
அருகிலுள்ள ரயில் நிலையம் : பாலம்பூர்
பேருந்து வசதி : உண்டு
தங்கும் வசதி : உண்டு
உணவு வசதி : உண்டு